‘Leerkrachten hoeven vandaag niet de slimste te blijven’

Gesprek met oud-GO-leerling en architect innovatieve organisaties Jef Staes  

De nieuwsgierigheid van Jef Staes voor het ontwikkelen van creatieve en innovatieve processen en modellen typeert zijn professioneel parcours. Na zijn opleiding als technisch ingenieur Electronica en Telecommunicatie ging hij eind jaren ’70 aan de slag als software-ingenieur. Door een bedrijfsovername evolueerde deze job uiteindelijk tot een baan als trainingsmanager om nu als zelfstandige bedrijfsconsultant organisaties en onderwijs advies te geven over creativiteit en innovatie. De oprichting van een eigen ‘academy’ vormt de voorlopige kers op de taart. Met een uitgesproken visie over de toekomst van het onderwijs.

Extra diploma’s zijn niet nodig

‘Het opleiden en ontwikkelen van mensen heeft me altijd gepassioneerd. Na mijn legerdienst werkte ik twee jaar als software-ingenieur voor een Belgisch bedrijf in een lab in de Verenigde Staten. Dat was leren en werken tegelijk. Met een internationaal team hielp ik mee aan de ontwikkeling van softwareprogramma’s voor publieke telefooncentrales. Dat contact met die verschillende culturen vond ik zeer boeiend.’ Ondanks zijn pleidooi voor levenslang leren behaalde hij zelf geen extra diploma’s. ‘Dat vind ik niet altijd nodig. Er is een groot verschil tussen levenslang leren en diploma’s halen. Leren doe je ook dankzij contacten met anderen en ook internet is een enorme bron aan informatie. Als trainingsmanager merkte ik dat er nood was aan creatieve en innovatieve organisatietechnieken. Dat was mijn drijfveer om een paar jaar geleden een eigen organisatie uit de grond te stampen die gespecialiseerd is in het begeleiden van ondernemingen en onderwijsinstellingen tijdens hun evolutie naar een lerende en innoverende organisatie. Het boeit me enorm om de redenen te zoeken waarom een bepaalde organisatie geen lerende of innoverende cultuur heeft. Ons laatste initiatief is de oprichting van een ‘academy’, die onze klanten wakker moet schudden door hen bepaalde inzichten en modellen aan te reiken. In de eerste plaats richten we ons tot het management want dit bepaalt de stijl en visie van de organisatie. Dikwijls stellen we vast dat een verouderde managementstijl de oorzaak is van een weinig creatieve bedrijfscultuur. En dat geldt ook in het onderwijs. Leerkrachten hoeven vandaag niet meer de slimste te zijn. Ik vind het belangrijk dat ze meer rekening houden met de passies en talenten van de leerlingen waardoor de leerlingen individueler begeleid kunnen worden. Ik ben er een grote voorstander van dat de scheiding tussen ASO en TSO wegvalt. Een echte uitdaging!’

Goesting om naar school te gaan

Passie voor het vak bepaalt ook zijn waardering voor zijn vroegere leerkrachten. ‘Ik heb de beste herinneringen aan de leerkrachten die gepassioneerd les gaven, zoals onze leerkracht Biologie. Zij gaven me goesting om naar school te gaan. Bij ons op school was het onderwijs ook gemengd, en dat was toen nieuw én spannend. Als het GO! een voortrekkersrol zou spelen in die naderende onderwijsrevolutie zou ik mijn kleinkinderen – want mijn kinderen zijn al groot – aanraden naar het GO! te gaan. Maar dan moet de leeromgeving eerst veranderen naar een modulair systeem met veel meer keuzemogelijkheden en vrijheid voor de kinderen om zelf hun programma samen te stellen. Eventueel met minder leerstof en door gebruik te maken van allerlei nieuwe leervormen. Op die manier zullen de kinderen graag leren en dus ook blijven leren, in plaats van behandeld te worden als een kopieerapparaat. Ouders vandaag kiezen steeds meer op basis van het onderwijsmodel. Toen ik klein was bepaalde het beroep van de ouders voor een groot deel de schoolkeuze. Kinderen van hooggeschoolden gingen naar het college en arbeiderskinderen zoals ik gingen naar de rijksschool. En daar heb ik nooit spijt van gehad.’